MÀU TÍM HOA SIM, TỪ THƠ ĐẾN NHẠC

MÀU TÍM HOA SIM, TỪ THƠ ĐẾN NHẠC

Những Đồi Hoa Sim – Phương Dung https://www.youtube.com/watch?v=k4b2UglfrWw
Màu Tím Hoa Sim – Hoàng Oanh https://www.youtube.com/watch?v=KB_DKUqC-nk ( Dzũng Chinh)
Chuyện Hoa Sim – Đan Nguyên (Anh Bằng) https://www.youtube.com/watch?v=C16FGGsnGDs
ÁO ANH SỨT CHỈ ĐƯỜNG TÀ -MÀU TÍM HOA SIM – Phạm Duy & Elvis Phương https://www.youtube.com/watch?v=6V3iDx3NJ4o
Duy Khanh ” mau tim hoa sim ” https://www.youtube.com/watch?v=ttGUFFeIJxc
Rihanna – American Oxygen https://www.youtube.com/watch?v=Ao8cGLIMtvg
Macaco – Hijos de un Mismo Dios https://www.youtube.com/watch?v=4HYVgZT37rg
Cesare Cremonini – Buon viaggio (Share the love) [Official Audio] https://www.youtube.com/watch?v=NSZfYU7rxRI
[MV] Lee Sun Hee(이선희) _ Meet him among them(그 중에 그대를 만나) https://www.youtube.com/watch?v=IAyMtl9FRHI
Lethal Bizzle ft. Diztortion – Fester Skank Official Video #festerskank https://www.youtube.com/watch?v=kyVcEL0-iWg
Rachel Platten – Fight Song (Official Lyric Video) https://www.youtube.com/watch?v=LVxon65u3tA
[ 1080 P ] TÔI VẪN ĐỢI EM – HỒ ANH KHOA ft LOREN KID ( DIRECTOR LỮ BÌNH ) https://www.youtube.com/watch?v=nmNIxXjofwI&spfreload=10
Hài Kich : Ăn Chay ,Thu Trang,Trấn Thành Tiến Luât https://www.youtube.com/watch?v=I_hh3F1D5qU
Amy Schumer Stand Up – Comedy Central Presents S14E14 – Stand Up Comedy Full Show https://www.youtube.com/watch?v=gwI7n415fbo
Karl Bastian Family Fun Nite Magic Show https://www.youtube.com/watch?v=tsNx3hQg1fI
David Gilmour Guitarist Extraordinaire ! HD 1080p https://www.youtube.com/watch?v=jidTWwHiwdQ
MÀU TÍM HOA SIM, TỪ THƠ ĐẾN NHẠC
trần minh hiền orlando ngày 27 tháng 4 năm 2015
Trong các nhà thơ có 1 nhà thơ rất đặc biệt là nhà thơ Hữu Loan, và có 1 bài thơ rất đặc biệt là bài thơ Màu Tím Hoa Sim của Hữu Loan. Đặc biệt vì số phận của nhà thơ và bài thơ cũng như ảnh hưởng trong văn chương nghệ thuật Việt Nam và văn hoá, xã hội Việt Nam. Bài thơ được nhiều nhạc sĩ phổ nhạc và được nhiều ca sĩ hát rất thành công . Bài thơ chân chất mộc mạc nhưng diễn tả tâm trạng hiện thực của người lính trong chiến tranh và những mất mát, đau thương của sự hy sinh, chết chóc và nhất là đặc biệt của sự bóp nghẹt tự do và tư tưởng của chủ nghĩa cộng sản đối với cuộc sống con người ngay cả tâm tư tình cảm của họ. Sự phi nhân của cộng sản đã thể hiện rõ qua sự đối xử với bài thơ cũng như tác giả của nó .
Có nhiều tác giả đã phổ nhạc từ  bài thơ này nhưng tôi thích nhất là version của Dzũng Chinh mà nghe nói chính nhà thơ Hữu Loan cũng rất thích version này . Màu Tím Hoa Sim – Hoàng Oanh https://www.youtube.com/watch?v=KB_DKUqC-nk ( Dzũng Chinh) vì nhạc sĩ đã khéo léo lảy ra từ thơ của Hữu Loan mà không bó buộc giữ nguyên bài thơ. Theo tôi đó là tài năng của nhạc sĩ , và chính vì vậy mà bài hát này tuyệt vời . Nói vậy không có nghĩa là các nhạc sĩ khác như Phạm Duy, Anh bằng phổ thơ bài này không hay mà chỉ có nghĩa là cá nhân tôi thích nhất version này .Hãy nghe các version khác
Những Đồi Hoa Sim – Phương Dung https://www.youtube.com/watch?v=k4b2UglfrWw
Màu Tím Hoa Sim – Hoàng Oanh https://www.youtube.com/watch?v=KB_DKUqC-nk ( Dzũng Chinh)
Chuyện Hoa Sim – Đan Nguyên (Anh Bằng) https://www.youtube.com/watch?v=C16FGGsnGDs
ÁO ANH SỨT CHỈ ĐƯỜNG TÀ -MÀU TÍM HOA SIM – Phạm Duy & Elvis Phương https://www.youtube.com/watch?v=6V3iDx3NJ4o
Duy Khanh ” mau tim hoa sim ” https://www.youtube.com/watch?v=ttGUFFeIJxc
Càng nghe càng thấy hay càng thấm thía với nỗi đau mất mát chia lìa và những nghiệt ngã của chiến tranh , của chế độ phi nhân bản …
***
Màu tím hoa sim là một bài thơ nổi tiếng của nhà thơ Hữu Loan, được sáng tác năm 1949 tại Thanh Hoá, vào thời điểm được cho là sau khi người vợ đầu tiên của tác giả qua đời.
Bài thơ xuất hiện đầu tiên trên tờ Trăm Hoa của Nguyễn Bính. Trong vụ án Nhân văn giai phẩm, nó bị coi là thứ văn chương ủy mị, mang tư tưởng tiểu tư sản, và là một trong những bằng chứng để bộ văn hóa đương thời kết tội tác giả của nó. Tuy nhiên bài thơ vẫn được truyền đi rộng rãi trong công chúng bằng những bản chép tay và được đưa vào miền Nam Việt Nam, tại đây bài thơ đã được nhiều nhạc sĩ phổ nhạc thành những bài hát nổi tiếng. Vào năm 2004, nó được mua bản quyền với giá 100 triệu đồng tiền Việt Nam, trở thành một kỷ lục Việt Nam.
Năm 1990, bài thơ được in lần đầu trong một tập thơ, đó cũng là tập thơ đầu tiên được xuất bản của Hữu Loan: Màu tím hoa sim.
Thơ nói về 1 cuộc tình đau khổ trong chiến tranh, với nhân vật chính là một cán bộ Việt Minh và một cô thiếu nữ. Họ yêu nhau, cưới nhau, trước khi chia tay nhau để anh lính đi ra trận. Anh vẫn thường lo lắng nếu như mình bỏ mạng nơi chiến trường thì thương cho người vợ, thế nhưng vào cái ngày anh trở về với niềm háo hức, thì nghe tin vợ đã mất. Trong miền hồi tưởng, anh nhớ về những kỷ niệm xưa, với hình bóng dịu dàng, thầm lặng của người thiếu nữ, anh nghĩ đến những đứa em, những người anh của cô gái cũng đã đi lính nơi xa xăm. Rồi anh lại ra đi. Trên con đường hành quân, qua những đồi sim tím, hình bóng của người vợ nhỏ vẫn vang về đâu đó, như nhắc khơi về một câu ca dao cũ: “Áo anh sứt chỉ đường tà/Vợ anh mất sớm, mẹ già chưa khâu…”.
Thời điểm sáng tác của bài thơ, theo nhiều người, là sau khi người vợ đầu tiên, bà Lê Đỗ Thị Ninh, của tác giả chết đuối khi trượt chân xuống bến nước trong trang trại của nhà (trong bản in của bài thơ thường có thêm phần đóng dấu trong ngoặc đơn: “Khóc vợ Lê Đỗ Thị Ninh”). Bà Ninh là một thiếu nữ đẹp, con gái của ông Lê Đỗ Kỳ, kỹ sư canh nông, đã từng giữ chức Tổng Thanh tra Canh nông Đông Dương.
Hữu Loan quen biết gia đình ông Lê Đỗ Kỳ khi nhà thơ 26 tuổi và được mời về dạy học cho ba người con trai lớn của ông quan kỹ sư Canh nông, lúc đó cô Ninh mới 8 tuổi. Trong suốt thời gian ở trong gia đình họ Lê Đỗ, ông coi cô như em gái của mình.
yêu nàng
như tình yêu em gái
Điều mà nhà thơ không biết là bà Kỳ rất quý mến ông nên đã có ý gả cô em gái tên Nga cho ông, nhưng do cô Nga không muốn vương vấn chuyện đời mà muốn xuất gia theo đạo nên bà lại chuyển sang muốn gả con gái mình. Ông bà Lê Đỗ Kỳ không thổ lộ điều này nhưng bắt đầu bí mật để ý đến nhà thơ. Khi Hữu Loan đi tham gia kháng chiến, làm chính trị viên tiểu đoàn ở Đại đoàn 304 của tướng Nguyễn Sơn, cùng đơn vị với ông có Quốc, là người em họ với cô Ninh. Mãi cho đến một hôm, Quốc mới tiết lộ cho ông biết là bà Kỳ cử Quốc “giám sát” Hữu Loan để đề phòng ông có tình ý với những phụ nữ khác.
Khi biết được gia đình ông bà Kỳ có ý tác thành, nhà thơ về thưa chuyện với ông bà xin cưới cô Ninh. Đám cưới diễn ra đơn giản, cô Ninh tuy là con nhà giàu, tư sản gia đình có đến 500 mẫu ruộng nhưng cô sống hết sức giản dị, ngày cưới cô còn không đòi phải may áo mới: “ngày hợp hôn nàng không đòi may áo cưới” vì cô Ninh nói với ông là vợ chồng cốt ở yêu nhau, không cần bày vẽ. Nhà thơ và “cô em gái nhỏ” làm lễ thành hôn ngày 16 tháng 2 năm 1949 trong một lần ông xin về phép. Điểm nội bật của đám cưới chỉ là chiếc bình hoa. Chiếc bình mà ba tháng sau ông về khóc vợ đã thành chiếc bình đựng hương trên mộ, chiếc bình hương đặc biệt ấy ông Hữu Loan vẫn giữ đến tận bây giờ, đặt trên bàn thờ cô Ninh.
chiếc bình hoa ngày cưới
thành bình hương tàn lạnh
vây quanh
Từ ngày cưới 16 tháng 2 đến ngày 29 tháng 5 cô Ninh mất là hơn 3 tháng. Số ngày cô sống bên chồng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Cô Ninh hay mặc áo tím và ông cũng đã có lần dẫn cô đi chơi lên những đồi hoa sim tím và ngẫu nhiên là dọc bờ sông nơi cô chết cũng mọc đầy những hoa sim tím.
Bài thơ lâu nay được lưu truyền chủ yếu qua các bản chép tay nên có nhiều dị bản, các bản thường khác nhau về cách xuống dòng, về từ ngữ, viết hoa và viết thường. Bản được Cục Bản quyền tác giả văn học nghệ thuật đóng dấu đăng ký là bản chép tay của ông vào ngày 12/10/2004.
Trong bài ngoài 2 nhân vật chính là anh lính và người vợ, còn có 3 người anh:
Một chiều rừng mưa
ba người anh,
từ chiến trường Đông Bắc
được tin em gái mất
trước tin em lấy chồng
Ba người anh cũng là nhân vật có thật: người anh cả là ông Lê Đỗ Khôi, làm Chính trị viên tiểu đoàn, tử trận trên đồi Him Lam chỉ vài giờ trước khi trận Điện Biên Phủ kết thúc. Người anh thứ hai là ông Lê Đỗ Nguyên, tức Trung tướng Phạm Hồng Cư,  còn người anh thứ ba là ông Lê Đỗ An, cũn là Nguyễn Tiên Phong. Lúc đó cả ba người anh đều đang ở chiến trường Đông Bắc, do thư từ thời đó vận chuyển khó khăn nên họ nhận được tin em gái chết trước khi nhận được thư nhà báo tin em lấy chồng.
Sự nổi tiếng của bài thơ còn được góp công phần nào bởi các nhạc sĩ: Dzũng Chinh, Phạm Duy, Anh Bằng, Duy Khánh… là những người đã phổ nhạc dựa trên ý thơ của bài. Riêng bài “Những đồi hoa sim” của Dzũng Chinh và “Áo anh sứt chỉ đường tà” của Phạm Duy, một bi ca, một hùng ca, cho đến nay vẫn là những tác phẩm nổi tiếng nhất dựa trên bài thơ Màu tím hoa sim.
Những đồi hoa sim
Bài Những đồi hoa sim của Dzũng Chinh ra đời vào thập niên 1960, là bản phổ nhạc sớm nhất được ghi nhận của bài thơ này, được nhiều thế hệ ca sĩ thể hiện: Phương Dung, Hoàng Oanh, Hương Lan, Duy Quang, Sơn Tuyền, Tuấn Vũ, Như Quỳnh,Phi Nhung…
Bài hát viết theo điệu Slow rumba (cũng thường được đàn theo điệu Boléro), âm giai chủ Rê thứ. Lời bài ca không bám sát theo nội dung thơ, chỉ lấy ý. Tuy nhiên, trên 1 bài phát biểu trong Kiến thức ngày nay, Hữu Loan cho rằng ông rất thích bản phổ nhạc này.
Trích lời:
Những đồi hoa sim ôi những đồi hoa sim
tím chiều hoang biền biệt
Vào chuyện ngày xưa nàng yêu hoa sim tím khi còn tóc búi vai
Mấy lúc xông pha ngoài trận tuyến ai hẹn được ngày về
Rồi một chiều mây bay, từ nơi chiến trường đông bắc đó
Lần ghé về thăm xóm hoàng hôn tắt sau đồi
Áo anh sứt chỉ đường tà
Đây là một bản phổ nhạc nổi tiếng khác, tác giả là nhạc sĩ Phạm Duy. Ông bắt đầu phổ từ năm 1949 và hoàn thành vào năm 1971. Bài hát gồm một loạt trường đoạn phối hợp, diễn tả nhiều cung bậc và sắc thái tình cảm, với các nhịp 4/4 (âm giai Đô thứ), 2/4 (âm giai Đô trưởng), 4/4 (âm giai La thứ), 3/4 (âm giai đô trưởng). Ca từ của bài hát rất gần với nguyên bản.
Bài hát này được các ca sĩ Thái Thanh và Elvis Phương thể hiện thành công, về sau còn có Trần Thái Hoà, Bích Liên, Ý Lan, Đức Minh…
Trích lời:
Nàng có ba người anh đi bộ đội lâu rồi!
Nàng có đôi người em có em chưa biết nói
Tóc nàng hãy còn xanh, tóc nàng hãy còn xanh…
Tôi là người chiến binh xa gia đình đi kháng chiến
Tôi yêu nàng như yêu người em gái tôi yêu
Người em gái tôi yêu, người em gái tôi yêu.
Ngày hợp hôn tôi mặc đồ hành quân
Bùn đồng quê bết đôi giầy chiến sĩ
Tôi mới từ xa nơi đơn vị về
Tôi mới từ xa nơi đơn vị về
Nàng cười vui bên anh chồng “kỳ khôi”
Thời loạn ly có ai cần áo cưới?
Cưới vừa xong là tôi đi.
Cưới vừa xong là tôi đi…
Những bài khác
Ngoài 2 tác phẩm của 2 nhạc sĩ trên, còn nhiều những bản phổ nhạc khác khá nổi tiếng như “Chuyện hoa sim” của Anh Bằng, trích lời:
Ôi lấy chồng chiến binh
Lấy chồng thời chiến chinh, mấy người đi trở lại
Sợ khi mình đi mãi, sợ khi mình không về
Thì thương người vợ bé bỏng chiều quê
Nhưng không chết người trai khói lửa
Mà chết người em nhỏ hậu phương
Mà chết người em gái tôi thương
Hay như “Màu tím hoa sim” của Duy Khánh, 1 bài hát có lời theo rất sát nguyên bản.
Ngoài ra bài thơ này còn là đề tài gợi hứng cho các nhạc sĩ soạn các bài như: “Tím cả chiều hoang” (Anh Bằng), “Tím cả rừng chiều” (Thu Hồ), “Chuyện tình Mộng Thường” (Trần Thiện Thanh), “Chuyện người con gái hái sim”…
***
NGuyên bản bài Màu Tím Hoa Sim cua Hữu Loan
Nàng có ba người anh đi bộ đội
Những em nàng
Có em chưa biết nói
Khi tóc nàng xanh xanh
Tôi người Vệ quốc quân
xa gia đình
Yêu nàng như tình yêu em gái
Ngày hợp hôn
nàng không đòi may áo mới
Tôi mặc đồ quân nhân
đôi giày đinh
bết bùn đất hành quân
Nàng cười xinh xinh
bên anh chồng độc đáo
Tôi ở đơn vị về
Cưới nhau xong là đi
Từ chiến khu xa
Nhớ về ái ngại
Lấy chồng thời chiến binh
Mấy người đi trở lại
Nhỡ khi mình không về
thì thương
người vợ chờ
bé bỏng chiều quê…
Nhưng không chết
người trai khói lửa
Mà chết
người gái nhỏ hậu phương
Tôi về
không gặp nàng
Má tôi ngồi bên mộ con đầy bóng tối
Chiếc bình hoa ngày cưới
thành bình hương
tàn lạnh vây quanh
Tóc nàng xanh xanh
ngắn chưa đầy búi
Em ơi giây phút cuối
không được nghe nhau nói
không được trông nhau một lần
Ngày xưa nàng yêu hoa sim tím
áo nàng màu tím hoa sim
Ngày xưa
một mình đèn khuya
bóng nhỏ
Nàng vá cho chồng tấm áo
ngày xưa…
Một chiều rừng mưa
Ba người anh trên chiến trường đông bắc
Được tin em gái mất
trước tin em lấy chồng
Gió sớm thu về rờn rợn nước sông
Đứa em nhỏ lớn lên
Ngỡ ngàng nhìn ảnh chị
Khi gió sớm thu về
cỏ vàng chân mộ chí
Chiều hành quân
Qua những đồi hoa sim
Những đồi hoa sim
những đồi hoa sim dài trong chiều không hết
Màu tím hoa sim
tím chiều hoang biền biệt
Có ai ví như từ chiều ca dao nào xưa xa
Áo anh sứt chỉ đường tà
Vợ anh chưa có mẹ già chưa khâu
Ai hỏi vô tình hay ác ý với nhau
Chiều hoang tím có chiều hoang biết
Chiều hoang tím tím thêm màu da diết
Nhìn áo rách vai
Tôi hát trong màu hoa
Áo anh sứt chỉ đường tà
Vợ anh mất sớm, mẹ già chưa khâu…
Màu tím hoa sim, tím tình trang lệ rớm
Tím tình ơi lệ ứa
Ráng vàng ma và sừng rúc điệu quân hành
Vang vọng chập chờn theo bóng những binh đoàn
Biền biệt hành binh vào thăm thẳm chiều hoang màu tím
Tôi ví vọng về đâu
Tôi với vọng về đâu
Áo anh nát chỉ dù lâu…
(1949, khóc vợ Lê Đỗ Thị Ninh)
trần minh hiền orlando ngày 27 tháng 4 năm 2015
Advertisements

About hientrankhanhdo

writer, teacher
Bài này đã được đăng trong Uncategorized. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s