TƯỞNG NIỆM NHÀ VĂN VÕ PHIẾN (1925-2015)

TƯỞNG NIỆM NHÀ VĂN VÕ PHIẾN (1925-2015)
THUYẾT DUNG HÒA http://hientran1970.blogspot.com/2014/01/thuyet-dung-hoa.html

TƯƠNG LAI VIỆT NAM https://hientrankhanhdo.wordpress.com/2014/01/15/tuong-lai-viet-nam/
SÁCH DẠY CON THẾ KỶ 21http://hientran1970.blogspot.com/2015/09/sach-day-con-ky-21.html
SÁCH DẠY CON THẾ KỶ 21 https://hientrankhanhdo.wordpress.com/2015/09/03/sach-day-con-the-ky-21/
TƯỞNG NIỆM NHÀ VĂN VÕ PHIẾN (1925-2015)
trần minh hiền orlando ngày 29 tháng 9 năm 2015
Võ Phiến là một trong những nhà văn Việt nam mà tôi yêu thích và đọc nhiều, học hỏi và ngưỡng mộ cùng với : Nguyễn Xuân Hoàng, Nguyên Sa, Võ Hồng, Mai Thảo … Tôi thích nhất là đọc tuỳ bút của ông, vừa gần gũi vừa rất sâu sắc. Ngòi bút của đa dạng, bút pháp của ông vững chắc và điêu luyện và đặc biệt tư tưởng của ông rất thâm trầm và sâu xa. 90 năm sống ở cuộc đời ông đã để lại một di sản văn chương đồ sộ và có giá trị lâu dài cho hậu thế . Nhà Văn Võ Phiến tên khai sanh là Đoàn Thế Nhơn, bút danh khác là Tràng Thiên, sinh ngày 25 tháng 10 năm 1925 ở Phù Mỹ, Bình Định, vừa tạ thế lúc 7 giờ tối ngày thứ hai 28/9/2015 tại Advanced Rehab Center, Tustin, Santa Ana, California hưởng thọ 90 tuổi . Ông ra đi nhưng những tác phẩm của ông sẽ còn lại với đời và văn chương Việt Nam . Ông là tác giả của 4 tiểu thuyết, 9 tập tuỳ bút, nhiều tập truyện ngắn, một tập thơ và nhiều tác phẩm phê bình tiểu luận. Ông đoạt giải thưởng văn chương toàn quốc của Miền Nam vào năm 1960 với tác phẩm Mưa Đêm Cuối Năm. Đặc biệt ông đã cho xuất bản 7 bộ sách về văn học Miền Nam 1954-1975 chú trọng về tiểu thuyết, thơ, kịch, ký và tuỳ bút. Có thể nói ít có nhà văn nào có sức sáng tác bền bĩ và mạnh mẽ như Võ Phiến, dường như viết là việc rất dễ dàng đối với ông. Hãy nghe chính ông tâm sự:
“Thật ra tôi viết nhiều môn loại quá, thơ có, tuỳ bút có, truyện ngắn có, truyện dài có, tiểu luận có, v.v. thì những món đó so sánh với nhau nó không có cái tiêu chuẩn chung để mà so sánh.
Mà cái lúc viết thì vào giai đoạn nào mình chuyên về cái gì thì mình thích cái đấy; rồi có lúc khác hơn, có khi hàng năm bảy năm không đụng tới nó, nó đã nguôi ngoai, đối với nó cái cảm tưởng của mình lại không chính xác nữa.
Hồi mình viết đương hào hứng nhứt, viết hết bài này tới bài kia, thì mình tha thiết, mình cứ quan tâm, tới lúc mình tình cờ mà mình không có dịp viết về nó năm bảy năm thì mình hổng còn thích nó nữa. Mình nói nó, bây giờ mình nói chung thì nó bất công.”
Hôm nay vĩnh biệt ông, thay vì khóc thì tôi xin cùng cười với ông cho tài dí dỏm, thông minh hóm hỉnh của ông với đoạn văn sau của chính ông:
“Nội một thứ tiếng Việt, tiền nhân đã ghép được lắm tiếng ngộ nghĩnh: bạn cột chèo, bạn kèo dù, bạn nối khố, bạn làng bẹp….
Trong khi ấy ở hai bộ tự điển kể trên, vào hôm thơ thẩn nọ, kẻ tan tác bạn bè đã thẩn thờ tìm mãi không gặp một loại bạn gần gũi: “bạn đời”.
Bạn đời, cả hai tiếng cùng là gốc Việt cả, thông dụng cả, hàng ngày kẻ già người trẻ, có học hay không có học, đều xài đều đều. Vì lẽ gì nó không được phép chen vào từ điển?
Tiếng ấy tầm thường vô vị quá chăng? Bạn với đời, cả hai đều là tiếng Việt, không có gốc Tây gốc Tầu cao sang, nôm na xoàng xỉnh quá?
Còn chú ý vào cái nghĩa: Hai tiếng ấy ghép lại để xác định mức lâu dài thì nghĩa ấy sao bằng cái nghĩa “bạn trăm năm”. Nghĩa rõ đến thế, đời dài đến thế, nhất thôi!
Bảo ghép chữ để nhấn mạnh vào tính khắng khít thì liệu “bạn đời” có hơn “bạn sinh tử”? Chú ý vào cái khắng khít thâm tình thì có “bạn tri kỷ”, “bạn tâm đầu”; vào cái khắng khít thể xác đã có “bạn chăn gối” v..v..
Nếu bảo “bạn đời” là bạn sống đời lâu dài với nhau thì e không ổn: Vợ chồng kẻ thọ người yểu, kẻ nam người nữ, kẻ trong cánh cửa người ngoài quan san, kẻ sách đèn người canh cửi…đâu có gắn bó với nhau trăm năm, đâu phải lúc nào cũng cận kề trong gang tấc được. Đâu có đồng nghề đồng nghiệp, đồng thân phận? Tiếng “đời” trong bạn đời quả thực mông lung. Không kết hợp họ chặt chẽ nồng nàn bằng bao nhiêu tiếng ghép khác!
Nếu bảo “bạn đời” là bạn sống đời lâu dài với nhau thì e không ổn: Vợ chồng kẻ thọ người yểu, kẻ nam người nữ, kẻ trong cánh cửa người ngoài quan san, kẻ sách đèn người canh cửi…đâu có gắn bó với nhau trăm năm, đâu phải lúc nào cũng cận kề trong gang tấc được. Đâu có đồng nghề đồng nghiệp, đồng thân phận? Tiếng “đời” trong bạn đời quả thực mông lung. Không kết hợp họ chặt chẽ nồng nàn bằng bao nhiêu tiếng ghép khác!
Có phải vì vậy nó rơi ra ngoài từ điển? Vì sao? mặc! Số phận nó nó chịu vậy. Riêng tôi, tôi mết nó. Tôi nghe nó tưởng vu vơ, mơ hồ mà lại man mác mà đằm thắm, mà thấm thía. Cứ thế nó tồn tại, mong nó tồn tại dài lâu hơn tờ sách.
Bạn: đó là người dưng nước lã: Không có quan hệ thân tộc, không cùng dòng máu. Nói về cái gần, gần nhất với bất cứ người nào cũng là cha với mẹ: song thân. Đâu có ai thân hơn? Cùng chăn gối sao bằng cùng máu huyết? Ấy vậy mà đây đó thiên hạ lại xơn xơn tuyên dương kẻ phối ngẫu: Pháp gọi vợ là cái nửa bổ đôi của chính mình (ma moitié) Anh lại vượt lên; người Ăng-lê bảo: Đấy là cái nửa tốt nhất của tôi đấy (my better half) Cha với mẹ nào đã tự bổ mình, chẻ mình ra làm con?
Anh, Pháp ra rít vợ chồng đến thế vẫn thua Việt Nam. Kẻ phối ngẫu, người Việt Nam kêu nhau là “mình”. Chính mình. Kẻ này chính là người kia, nguyên con, không chẻ không tách gì cả. Vợ chồng tuy hai mà một. Cặp kè với mình. Chính thị là mình đấy!
Đến đây chợt giật mình thấy đã trượt ra ngoài tự điển! trượt như thế phải thôi: Mình chỉ lật sách xem chơi không phải xem thiệt. Xem chơi đưa tới nghĩ chơi. Xin đừng ai cho là nghĩ thiệt!”
***
Một lần nữa xin quỳ lạy thắp nén hương từ biệt ông. Trong khi mọi người đang khóc cho ông thì có lẽ ông có quyền mỉm cười vì tác phẩm của ông sẽ còn sống mãi muôn đời.
trần minh hiền orlando ngày 29 tháng 9 năm 2015

SÁCH DẠY CON THẾ KỶ 21http://hientran1970.blogspot.com/2015/09/sach-day-con-ky-21.html
SÁCH DẠY CON THẾ KỶ 21 https://hientrankhanhdo.wordpress.com/2015/09/03/sach-day-con-the-ky-21/

Advertisements

About hientrankhanhdo

writer, teacher
Bài này đã được đăng trong Uncategorized. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s